De generatiekloof op de werkvloer
Hip, hot en happening. We hebben een generatiekloof op de werkvloer. Of toch niet?
Toen ik samen met mijn zoon Joris (29 jaar en een beetje afhankelijk van het label een Millenial of en Gen Zer) ging werken aan onze presentatie “de GeneratieJam” kon ik me al niet voorstellen dat een dergelijke kloof er daadwerkelijk is. Ik heb in mijn werk met veel verschillende organisaties en verschillende mensen te maken en daarbij heb ik nooit iets van een “generatiekloof” gevoeld. Maar ja, dat is N=1. Tijdens onze voorbereidingen zijn we stevig de onderzoeken in gedoken en dan kom er er vrij snel achter dat de generatiekloof vooral “gevoeld en gevoed” wordt. Zo spreekt het onderzoek aan de universiteit van Gent uit 2016 over een Mythe, in hun onderzoek naar generatieverschillen op de werkvloer.
Maar ook het onderzoek verricht door het consultancybedrijf Berenschot, samen met de universiteiten van Brussel (VUB) en Luik (HEC-ULG). Geeft aan: “De generatiekloof bestaat niet op de werkvloer. Twintigers kijken niet fundamenteel anders aan tegen hun job dan veertigers of vijftigers”.
Ook de meer recente studie: “Generational differences at work? A meta-analysis and qualitative investigation Daniel M. Ravid, David P. Costanza, Madison R. Romero van uni’s van New Mexico, Virginia en Gearge Washinton universiteit, geeft aan dat er niet kritisch is onderzocht of de claims over de generatieverschillen überhaupt breed gedragen worden.
Maar net zoals “burn-out” geen vastgestelde medische aandoening is, is het lijden wel echt! Zo is de “gevoelde” generatiekloof wel iets om aan te pakken.
Samenwerken tussen generaties begint niet met labels, maar met luisteren
Er zijn allerlei, door de media en consultancy populair gemaakte indelingen in generaties gemaakt. Soms wordt de indeling van Henk Becker gebruikt die er een sociologisch perspectief op nahoudt (hier is nogal wat kritiek op) waarbij hij zwaar leunt op het werk van Karl Mannheim (jaren 20!). Of het Pew Research Centre die wat meer internationale standaarden nastreeft. Maar in de ene classificatie ben je “verloren generatie” in de ander “Gen X” of “patat generatie”(ook mooi;-). Maar je kan ook “protestgeneratie” zijn en in de ander ben je plotseling een “Boomer”!
Volgens mij hebben labels ons nog nooit heel veel verder gebracht maar ze doen het vooral lekker als clickbait: Boomers zijn loyaal, GenZers zijn lui, GenX is pragmatisch maar niet flexibel en ga zo maar door.
Als je door de generatie labels heenkijkt zie je wel iets anders opdoemen. Ik werd af en toe niet goed van de “stilte” als we het thuis over de jaren 40-45 hadden. Ik kom uit een gezin met 5 kinderen en ik ben de jongste (1961) uit dit nest. Met terugwerkende kracht kan ik zeggen dat mijn ouders behoorlijk getraumatiseerd uit die oorlog zijn gekomen, maar er werd of niet of in verwijtende zin over gesproken. “Eet die spruiten op en je bord leeg want in de oorlog waren wij blij áls we al iets te eten kregen”. We groeien op in een bepaalde tijdgeest, onder bepaalde omstandigheden die jou maar ook je tijdsgenoten voor een deel vormen. In ieder geval zorgt dat voor een gedeeld referentiekader. En het is waar. Ik kon mij geen voorstelling maken van hoe het is om te leven in tijden van oorlog. Mijn zoon kan zich niet voorstellen dat je een heel huis kon kopen voor nog geen 100.00 GULDEN!
Dus laten we stoppen met labelen en beginnen met luisteren!
Samenwerken tussen generaties
Joris en ik gebruiken muziek als metafoor tijdens onze presentatie. En het 1ste geheim uit de muziek is: Naar elkaar luisteren.
Als we echt, met aandacht naar elkaar luisteren kunnen we de kracht van elkaar ontdekken. Luisteren betekent vooral; niets zo maar aannemen. Probeer zonder oordeel te luisteren (dat kan later altijd nog;-). De labels die we plakken op de verschillende generaties kunnen voor nogal wat “luisterruis” zorgen. Vooral als je op een verjaardag hebt gehoord dat die GenZ medewerker bij jouw vriend op de zaak, op vrijdag niet doorwerkte aan dat project omdat hij/zij naar dat festival moest. Als dan een GenZer om een vrije middag vraagt bij jullie in de organisatie denken we vaak: zie je wel…
Maar ik ken ook Boomers, GenXers, Stille generatiegenoten die af en toe niet meewerken aan een project. Er zijn kortom meer verschillen tussen generatiegenoten dan tussen generaties an sich.
Door naar elkaar te luisteren ontdekken we: wat beweegt jou?, waar ga jij voor?, wat vind jij echt belangrijk?, hoe kan ik jou helpen het beste van jezelf te geven? etc. We ontdekken elkaars talenten en vooral elkaars ambitie. Want dat we verschillende talenten hebben, dat pikken we nog wel van elkaar maar verschil in ambitie, dat vinden we een stuk lastiger.
Sowieso is ambitie moeilijk te vatten. Het onderzoek uit 2021 van Andreas Hirschi en Daniel Spurk geeft aan dat we onder ambitie een breed spectrum van begrippen verstaan. Voor de een is het status: hogerop komen, aanzien, promotie, geld; of meesterschap: ergens heel goed in worden; of betekenis: bijdragen aan iets groters; of autonomie: eigen keuzes, vrijheid, ondernemerschap; of relaties/gezin: een goede ouder, partner, vriend of mentor willen zijn; of impact: iets veranderen in je organisatie, vak of maatschappij.
Kortom, je ambitie kan groeien, afnemen, uitdoven afhankelijk van allerlei factoren maar heeft niets te maken met leeftijd hooguit met levensfase.
Maar ambitie hebben we nodig om elkaar te vinden, om samen iets te bereiken, om elkaar te begrijpen en de verwachtingen te managen. En dit alles begint met vragen te gaan stellen aan elkaar en met aandacht naar elkaar luisteren. Zo kunnen we op elkaar afstemmen. En afstemmen is ook meteen het 2de geheim uit de muziek waar ik in een volgende blog bijdrage dieper op zal ingaan.
5 Generaties op de werkvloer
Of we nu met 5, 6 of 3 generaties op de werkvloer staan, Joris en ik willen graag dat we van generatieklacht naar generatiekracht gaan! We hebben allemaal een ander perspectief, een ander kijk op de wereld om ons heen. Juist die verschillende ziens- en zijnswijzen bieden een enorm potientieel.
Aan ons om dat potentieel vrij te maken. In 1ste instantie door te stoppen met stereotyperen en te beginnen met samenwerken. In deze blogreeks zullen we zoveel mogelijk achtergronden, onderzoek en vooral tips en aanbevelingen doen om generaties effectief met elkaar te laten samenwerken.
De Generatie Jam helpt organisaties om van generatieklacht naar generatiekracht te bewegen — niet door mensen in hokjes te zetten, maar door ze beter te laten samenspelen.